III/14c Early Bulgarls 813-1018 AD
Długo przyszło z tym tekstem czekać, to już prawie rok od czasu ostatniej zgiełkowej kampanii, na którą ta armia została przygotowana. W zanadrzu pozostaje jeszcze jedna, historyczny przeciwnik dla poniższej listy, ale o niej napiszę, kiedy lepiej przygotuje się z historii. Wszak armia ta godna jest chwili uwagi i być może chwili zadumy.
Teraz jednak wróćmy do bohatera tego artykułu: armii bałkańskich Bułgarów z przełomu tysiącleci (podręcznik DBA podaje przedział datowy: 813AD-1018AD). Za przykładem znamienitych kolegów z redakcji postanowiłem przeprowadzić małe dochodzenie w temacie skąd akurat takie daty. Obie bardzo łatwo udało mi się ustalić z pomocą nieocenionej Wikipedii. Po pierwsze, w 813 roku podbiciem Adrianopolu chan bułgarski Krum zakończył zwycięsko kampanię przeciw Bizancjum, trwającą od około 809 roku.
W ten sposób umocnił pozycje państwa i przyłączył do jego obszaru tereny zamieszkałe w dużej części przez Słowian bałkańskich, którzy udzielili mu wsparcia podczas wojny – jest to ważne w późniejszym aspekcie listy armii DBA. Druga data, jak nie trudno zgadnąć łączy się z upadkiem państwa bułgarskiego. Bułgarzy stracili niepodległość na rzecz cesarstwa Bizantyjskiego – z niewoli na pewien czas wyrwą się (1186 - 1398) po jego upadku, aby następnie znów zniknąć z mapy, pochłonięte przez imperium osmańskie. Późniejsza historia Bułgarii jest już bardziej niewesoła, z błędnymi decyzjami w obu wojnach, dotyczących stanięcia po niewłaściwej stronie barykady, ale to już nie jest temat do tego artykułu.
Wracając do sedna: co działo się przez te wspomniane 205 lat historii na przełomie tysiącleci? Pierwsze ważne wydarzenie: wspomniana bitwa pod Adrianopolem, a właściwie pod Wersinike (Wersinikią?) - Bułgarzy, przewyższani liczebnie 3-4 krotnie przez wojska Bizancjum, wygrywają starcie w ciągu kilku godzin. Jak? Czekając 13 dni w pozycji obronnej, aż słońce i wewnętrzne spory dowódców wykończy armie przeciwnika. Polacy chyba musieli czytać battle-report z tej bitwy przed bitwą pod Grunwaldem...
Później był rajd na Konstantynopol, próba zawarcia trwałego pokoju z nowym cesarzem (tak, klęska w bitwie pod Wersinike była przyczyną abdykacji cesarza Michała!), który próbował podczas rokowań Kruma podstępnie zgładzić (dusza rzymska w narodzie bizantyńskim ciągle żywa!). Zamach okazał się nieudany – świta Kruma, nieuzbrojona, własnymi ciałami zasłoniła wodza, który zdążył wsiąść na koń i uciec z potrzasku. Co zrobił Krum w odwecie – łatwo się domyślić – ogień ogarnął wszystkie podbite tereny.
Chan Krum podniósł swoje królestwo z upadku, ku któremu się chyliło i stworzył jedno z największych państw w ówczesnej europie. Jego następcy kontynuowali politykę, jednak mniej inwazyjną – bardziej obronną i rozwojową. Pomagali Bizancjum tłumić powstania słowiańskie, odpierali ataki Franków, do których Słowianie zwracali się z prośbą o wyzwolenie. Budowali lub umacniali twierdze, zakładali miasta. No i ostatecznie – ulegali slawizacji! Tak – ten niepozorny naród, a właściwie zlepek narodów, niepostrzeżenie wkradał się w każdy naród, który próbował ich poskromić i rozsadzał „od wewnątrz”. Już chan Krum miał wielu doradców z plemienia Słowian, a jego synowie otrzymali po dwa imiona: jedno Bułgarskie i jedno Słowiańskie! Na marginesie warto wspomnieć, że sami Słowianie odegrali niesamowicie wiele ról w prawie każdym państwie, które miało z nimi do czynienia. Warto też spojrzeć na listy armii DBA z ostatniej kampanii, aby przekonać się, że słowiańscy włócznicy i harcownicy stanowili znakomita większość ich składów!
Na zakończenie dodam jeszcze parę faktów: Bułgarzy (Protobułgarzy) to naród pochodzenia tureckiego lub Hunnickiego (Huńskiego?). Zostali zmuszeni do emigracji na zachód przez ciągłe najazdy barbarzyńskie, które doprowadziły do upadku zachodniego cesarstwa rzymskiego. Pierwszym znanym władca Bułgarów był Asparuch. Protobułgarzy byli politeistami, głównym bóstwem był Tangra – bóg nieba i ziemi, najwyższym kapłanem był wódz – chan. Bułgarzy byli plemieniem koczowniczym, potem po założeniu państwa przejęli zwyczaje agrarne od Słowian. Pierwszym chrześcijańskim władcą był Borys I Michał, jego chrześcijańskie imię zawdzięczał cesarzowi Michałowi III, od którego w 866 roku przyjął chrzest. Panujący od 893 roku Symeon I Wielki uważany za najwybitniejszego władcę Bułgarii, przyjął tytuł carski i stworzył Carstwo (Cesarstwo) Bułgarii.
A teraz to co gracze lubią najbardziej: sekcja DBA. Armia Early Bulgars III/14c to 12 elementów, w których skład wchodzą: trzy elementy bułgarskich możnych - bojarów (3Cv, z dowódcą), 4 elementy lekkiej bułgarskiej jazdy (2Lh), 4 elementy nieśmiertelnych słowiańskich włóczników (4Sp) oraz jeden element harcowników – także Słowianie (2Ps). Całość hermetyczna, dobrze skomponowana, uzasadniona historycznie i mająca potencjał na stole gry.
Schemat malowania w tym przypadku wybrałem następujący: biały suchy pędzel na czarnym podkładzie + rozwodnione farbki, gdzieniegdzie wash. Szybka i skuteczna metoda malowania, sprawdziła się świetnie. Podstawki to metalowe płytki zakupione w internetowym sklepie, cięte na zamówienie. Posypka: piasek, zalany rozwodniona farbą, krzaczki to włosie od pędzla, ma symulować step. Całość dopełnia prosty obóz, nomadyczny namiot, „zacumowany” pasący się koń, ciury obozowe rozkładający pakunki pod czujnym okiem strażników. Wszystkie miniatury to essex, zestaw podstawowy. Enjoy it!
Robert Szczelina
